Eind 1800, begin 1900 was Heerlen nauwelijks stad te noemen.
Het lieflijke plaatsje stond in heel Europa als kuuroord bekend, tot zelfs in Rusland toe.
De opkomst van de steenkolenmijnen gooide letterlijk roet in het eten,
als hoofdzetel van de mijnindustrie ontwikkelde Heerlen zich in sneltreinvaart tot een echte stad.
Leuk is om te zien hoe Heerlen en het omringende heuvelland er begin 1900 op de landkaart uitzagen:

Amstenrade, Merkelbeek eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1923)
Beersdal, Terworm en Welten eo (verkend 1912 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Benzenrade, Heerlerbaan, Beitel eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Bingelrade eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1923)
Bleijerheide eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Brunssum eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1923)
Brunssum,Treebeek eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1923)
Eijs eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Etsenrade eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1923)
Eygelshoven eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Geulle eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1920)
Geverik eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1920)
Haanrade eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Haasdal eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1920)
Heerlen eo (verkend 1912 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Heerlerheide en Versiliënbos eo (verkend 1912 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Herzogenrath (D) eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Houthem, Terblijt eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Hulsberg, Aalbeek eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1920)
Kerkrade, Chevremont eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Kleinwelsden eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Klimmen eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Kohlscheid (D) eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Kunrade, Ubachsberg eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Meerssen eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1920)
Merkstein (D) eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Nieuwenhagen, Waubach eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Palenberg (D) eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Rimburg eo (verkend 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Scheulder eo (verkend in 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Schimmert, Genhout eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1920)
Schinnen, Oirsbeek eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1923)
Schin op Geul eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Schinveld eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1923)
Schrijversheide, Brunssummerheide eo (verkend 1912 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Sibbe eo (verkend in 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Simpelveld eo (verkend in 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Simpelveld, Molsberg eo (verkend in 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Spaubeek, Hunnecum eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1920)
Spekholzerheide, Horbach (D) eo (verkend in 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Spekholzerheide, Terwinselen eo (verkend in 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Teverenerheide (verkend in 1907)
Teverenerheide "Gillrath" (verkend in 1907)
Teverenerheide "Niederbusch" (verkend in 1907)
Teverenerheide "Teveren" (verkend in 1907)
Treebeek en Hoensbroek eo (verkend 1912 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Ulestraten eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1920)
Vaesrade Nuth en Wijnandsrade eo (verkend 1912 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Valkenburg eo (verkend in 1907 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Voerendaal en Tenesschen eo (verkend 1912 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Welten, Benzenrade, Ubachsberg eo (verkend in 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Wijlre eo (verkend in 1913 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Wijnandsrade, Klimmen, Zwier en Retersbeek eo (verkend 1912 gedeeltelijk herzien tot 1924)
Windraak, Doenrade eo (verkend 1907 gedeeltelijk herzien tot 1923)